Precyzyjne, tekstylne wycinanki żyją! Zaklęte w kawałku tkaniny kontrasty barw, oszałamiające wzory i misterne kontury to kwintesencja emocji i wyobraźni Indianek Kuna – niewiast tyleż odważnych i niezależnych, co utalentowanych.

Mola to niezwykły wyrób tworzony przez Indianki z kultury Kuna, zamieszkującej niewielkie wysepki archipelagu San Blas u wybrzeży Panamy oraz w Kolumbii . Tradycyjne mola tworzą dwie do siedmiu warstw bawełnianej tkaniny zszyte razem i pokryte misternymi aplikacjami, a nieraz i haftami. Indianki Kuna od dziecka uczą się tworzyć przepiękne, grające feerią intensywnych barw i mnogością wzorów wielowarstwowe mola. Większość warstw tworzących tradycyjne mola ma kolor czerwony lub czarny; pozostałe zaś przykuwają spojrzenie czystymi, żywymi żółciami, zieleniami, błękitami, czy fioletami. Kobiety Kuna powiadają, że do zrobienia kunsztownej mola potrzeba: wyobraźni, inspiracji, kolorowej bawełny, ostrych nożyczek i ołówka (choć bardziej doświadczone artystki wcale go nie potrzebują). Warstwy barwnej bawełny układa się jedna na drugą, szkicuje się ołówkiem wzór, a następnie precyzyjnie wycina ornamenty. Mola tnie się przez kolejne warstwy tak długo, aż uzyska się pożądany dla danego elementu wzoru kolor bawełny. Brzegi cięć starannie się podwija i obszywa – nie może stamtąd wystawać żadna zbędna nitka! Zazwyczaj największe części wzoru tnie się w wierzchniej warstwie; im zaś element mniejszy, tym w głębszej warstwie jest wycinany. Tradycyjne mola pokryte są w całości tylko wycinanymi aplikacjami. Niektóre jednak Indianki dodatkowo haftują swoje wyroby różnobarwnymi nićmi. Cała robota wykonywana jest ręcznie. Kiedy w 1930 roku zaznajomiono Indianki Kuna z maszynami do szycia, wiele z tamtejszych artystek chętnie zaczęło z nich korzystać, ułatwiając sobie pracę przy tworzeniu mola, ale i tak najbardziej cenne są wyroby robione ręcznie.

Inspiracją do powstania wzoru na mola może być dosłownie wszystko: zwierzę, roślina, życie człowieka, sny, wierzenia, a nawet oglądany niedawno komiks, czy aktualne wydarzenie polityczne. Najczęściej na mola pojawiają się jednak motywy związane z przyrodą, a najstarsze wyroby ozdabiano skrzącymi się kolorami wzorami geometrycznymi. Cudownie miękkie, misternie wykonane mola są niezwykle trwałe: wytrzymują wielokrotne pranie ręczne w ciepłej wodzie z dodatkiem delikatnych środków piorących. Mola mają przeróżne zastosowania: jako materiał na bluzy, poszewki na poduszki, mogą też służyć jako barwne kilimy lub dywaniki.

Umiejętność wykonania pięknej, starannie wykończonej i kunsztownie wykonanej płachty mola jest wśród Indian Kuna wysoko ceniona i od biegłości w tej sztuce zależy pozycja społeczna artystki. Dla kobiet Kuna to tym bardziej ważne, że żyją w plemieniu zdominowanym przez matriarchat – tam młody mężczyzna zaraz po ślubie wprowadza się do domu teściowej i pod jej nadzorem i z pomocą teścia poznaje obowiązki domowe. Gdy teściowa uzna, że młodzieniec jest dobrze przygotowany do roli męża, dopiero wtedy para młoda może rozpocząć samodzielne życie. Indianki Kuna są bardzo przywiązane do swojej kulturowej spuścizny. Kiedy w 1925 roku rząd Panamy próbował zakazać Kuna praktykowania ich zwyczajów i noszenia tradycyjnych strojów, w tym mola, Indianki doprowadziły do wszczęcia rewolty, dzięki której ziemie zamieszkałe przez Kuna Yala zyskały większą autonomię. Dlatego do dziś mola traktowane jest jak symbol wolności i wyznacznik pozycji społecznej wśród Indian Kuna.