Początkowo jest aromatycznym, pysznym syropem; później staje się smakowitą galaretką, aż w końcu staje się twarda i obrabia się ją dłutem i szlifierką. Tagua – niezwykłe wnętrze dziwnego orzecha.

Handel kością słoniową jest w świecie zabroniony. Nie spowodowało to bynajmniej spadku zainteresowania wyrobami z tego cennego i efektownego surowca. Niewielu jednak wie, że istnieje zamiennik dla materiału pochodzenia zwierzęcego.

Jest nim tzw. ROŚLINNA KOŚĆ SŁONIOWA – substancja pochodząca z palmy Phytelephas macrocarpa należącej do rodziny arekowatych, a rosnącej w lasach Kolumbii, Peru i Ekwadoru. Do rodzaju Phytelephas należy wprawdzie 15 gatunków, ale najbardziej cenny jest właśnie ten wielkoowocowy. Wspominał o nim już w w XVIII wieku pewien zakonnik, pisząc, iż wyrabia się zeń figurki. Po polsku roślinę zwie się słonioroślą wielkoowocową lub słoniakiem wielkoowocowym. To niewysokie drzewo ok. 6- 9 m, o płożącym pniu, a pierzaste, wyprostowane liście wyrastają z górnej jego części. Roślina jest dwupienna, czyli na jednym okazie rosną tylko kwiaty męskie lub tylko żeńskie. Kwiaty zebrane są w kolbowate kwiatostany, z których później powstają owoce – dość duże (ok. 20 cm średnicy), kolczaste pestkowce o bardzo twardej, celulozowej owocni. Wewnątrz owoców znajduje się to, co najcenniejsze – orzeszkowate nasiona zwane tagua lub corozo. Orzechów przypominających rozmiarem i kształtem kurze jajo jest w owocu przeważnie kilka. Ich wnętrze stanowi bielmo z czystego wielocukru, który najpierw występuje w postaci pysznego, słodkiego soku ( ponoć doskonale gaszącego pragnienie), potem staje się smakowitą galaretką, którą można wyjadać łyżeczką, aż w końcu twardnieje i staje się białą, twardą i lekko opalizującą substancją. Orzechy po zbiorach suszy się albo w tropikalnym słońcu, albo, wg. znawców tematu, przez ok. 4 dni przetrzymuje się w specjalnym piecu do suszenia, a następnie obiera się z resztek łuszczącej się łupinki i poddaje obróbce. Najlepsze parametry do obróbki tagua uzyskuje, gdy jej wilgotność wynosi ok. 70% - nie jest wówczas ani za twarda, ani za miękka. Roślinna kość słoniowa jest uderzająco podobna do swego zwierzęcego odpowiednika w kolorze, wyglądzie i daje się również wypolerować do połysku. Powstaje z niej biżuteria, guziki, klawisze do instrumentów, figurki i wiele innych. Wyroby z tagua łatwo można barwić i malować – powstają wówczas przepiękne, barwne, polerowane wyroby sztuki jubilerskiej. Do obróbki orzechów słoniorośli stosuje się często tak pospolite narzędzia jak dłuta, rysiki, czy szlifierki. Wyroby z naturalnej kości słoniowej po jakimś czasie lekko żółkną. Podobnie może, ale nie musi (!) dziać się z wyrobami z orzechów słoniorośli. Doświadczeni artyści powiadają, że cała tajemnica koloru wyrobów z tagua tkwi w dojrzałości owoców w momencie zbioru i w szybkości i stopniu suszenia orzechów. 

Oczywiście za ubranie z guzikami z orzechów słoniorośli trzeba zapłacić dość sporo – takie dodatki znajdziemy w strojach oferowanych tylko przez największych światowych kreatorów mody. Pudełko z figurkami do szachów z nasion tagua też kosztuje niemało, ale jest synonimem luksusu i… dbałości o środowisko naturalne. O ile bowiem zabijanie słoni dla pozyskania ich kłów jest barbarzyństwem, o tyle uprawa słoniorośli w celu dostarczenia roślinnej kości słoniowej jest ze wszech miar godna polecenia. Artyści wykonujący swe dzieła z tagua, czasem specjalnie zostawiają na wyrobach maleńkie resztki naturalnej łupinki orzecha. Robią to, by nikt nie miał wątpliwości, że surowcem jest bielmo orzechów słoniorośli, a nie kość słoniowa z kłów słonia.

Ze względu na swe wyjątkowe właściwości (słoniorośl oprócz orzechów tagua dostarcza również materiału na węgiel drzewny, liście kryją nieprzemakalną warstwą dachy chat, mączka z nasion stanowi dodatek do paszy, a drewno to budulec domostw), palma Phytelephas jest dziś cenną rośliną użytkową. Uprawia się ją nie tylko w Ameryce Południowej, ale również w Indiach, na Cejlonie i w Kongo. Uprawy słoniorośli nie tylko ratują życie słoniom, ale przyczyniają się też do stałego powiększania obszaru kurczących się naturalnych lasów tropikalnych. Przy uprawie i pozyskiwaniu surowców ze słoniorośli znajduje pracę wiele ludzi, więc ta niezwykła roślina pomaga również w zmniejszeniu biedy i bezrobocia. Szczególnie dużo tagua produkuje i eksportuje Ekwador – istnieją tam wielkie korporacje zajmujące się tylko i wyłącznie słonioroślą i wszystkim, co z nią związane.

Choć po wynalezieniu plastiku znaczenie roślinnej kości słoniowej na krótko znacznie zmalało, to od kilkunastu lat notuje się stały, silny wzrost zainteresowania tym surowcem - nie bez kozery: tagua jest piękna, łatwo ją pozyskać i obrobić, a przede wszystkim jest naturalna, ratuje życie słoniom, a jej uprawa odnawia lasy tropikalne.