Dzwonki mają dwa główne zadania: po pierwsze ładnie brzmieć, gdy wieje wiatr lub wchodzi gość; a po drugie i zgodnie z zasadami wielu wschodnich filozofii poszukujących Absolutu – rozpraszać lub blokować przepływającą wokół nas niewidzialną energię.

Dziś już nikt nie pamięta dokładnie gdzie to było i kiedy. Może to było w Afryce, może w Azji, albo w Ameryce Południowej. Szumiał dyskretnie ogromny las, albo pluskały morskie fale. U powały niewielkiej chaty wisiało w pęku kilka wydrążonych drewienek; a może suszyły się zawieszone na sznurku muszelki... Dość, że powiał wiatr. Rozkołysał wiszące patyczki, a możliwe, że i muszelki. Rozległ się miły dla ucha, delikatny dźwięk: ni to klekotanie, ni lekkie stuki. Gospodarz spojrzał z zaciekawieniem na chwiejące się drewienka czy muszle, posłuchał przedziwnej melodii, a potem nanizał patyczki i konchy na sznurek i powiązał w pęki. Nadał nowo powstałemu instrumentowi nazwę wietrzne dzwonki. Zawiesił z powrotem nad wejściem do chaty i pozwolił wiatrowi wygrywać na dzwonkach najrozmaitsze melodie.
 

Dziś

Z czasem ludzie zaczęli robić również dzwonki z metalu – dźwięczały czystym brzmieniem i mile rozpraszały ciszę. Dzisiejsze dzwonki wietrzne, znane na całym świecie, wykonuje się z drewna, bambusa, metalu, kości, kopyt koniowatych, kamyków, szkła, z PCV, a nawet ze starego srebra. Elementy mogą być pełne albo puste w środku, dłuższe lub krótsze, grubsze lub cieńsze. Tuby, cylindry, walce, figurki zwierząt, kule i wiele innych kształtów zdobi sznurki dzwonków. Wszystkie mają jedno zadanie: zabrzmieć pięknym dźwiękiem, gdy zawieje wiatr, albo ktoś je potrąci.

Co to znaczy: piękny dźwięk?

To znaczy, że słuchający ma odczuwać przyjemność wynikającą z faktu, iż dzwonki dźwięczą. Jako że gusta są różne, jednych zachwycać będzie tylko czysty, wysoki ton wytwarzany przez metalowe elementy, inni będą z lubością słuchać stłumionego, czasem głuchego postukiwania bambusowych pałeczek.

Dzwonki zazwyczaj zbudowane są z kilku luźno zwisających sznurków z nanizanymi częściami dźwięcznymi, doczepionych u góry do ruchomego dysku. Pośrodku znajduje się tzw. serce dzwonków, czyli dłuższy sznurek, na końcu którego zazwyczaj wisi jeden, dość masywny element.

Dzwonki klasyfikuje się fachowo jako instrumenty muzyczne należące do grupy idiofonów dających raczej nieharmoniczne spektrum dźwięków. Jednak człowiek to istota myśląca: nauczył się tak komponować w dzwonkach elementy, by wydawane przez nie dźwięki były albo uwypuklone, albo też stłumione i jakby w tle. Cała tajemnica powyższego triku tkwi w specjalnym rozmieszczeniu poszczególnych elementów. Jeśli bowiem zawiesi się je na około 1/5 ich długości, wyższe partie tonów są wówczas wyciszone, zaś te niskie – uwypuklone. To jest zazwyczaj stosowany sposób zawieszania elementów w wysokojakościowych modelach dzwonków. To, jaki osiągnie się zakres częstotliwości dźwięku zależy od długości elementów, ich grubości, średnicy i rodzaju materiału tworzącego dzwonek. Tonacja to efekt zastosowanego materiału – inaczej zabrzmi dzwonek metalowy z aluminium, inaczej metalowy z mosiądzu, a jeszcze inaczej stalowy czy drewniany. Kształt zawieszonych elementów też odgrywa niebagatelną rolę, ponieważ odmienny ton uzyska się z pustej metalowej tuby, a inny z pełnego cylindra. Na barwę dźwięku wpływ ma nawet sposób przygotowania materiału, np. stal walcowana na zimno czy gorąco. Natomiast od tego, czy w dzwonki uderzy twardy pręt, czy delikatnie muśnie je wiatr, zależy jakość uzyskanego tonu.

Zastosowania

Dzwonki mają dwa główne zadania: po pierwsze ładnie brzmieć, gdy wieje wiatr lub wchodzi gość; a po drugie i zgodnie z zasadami wielu wschodnich filozofii poszukujących Absolutu – rozpraszać lub blokować przepływającą wokół nas niewidzialną energię. W myśl zaleceń Feng Shui dzwonki powinno się wieszać tam, gdzie energia wdziera się w pomieszczenie, czyli w drzwiach. Jednak nie w ich świetle, a gdzieś najlepiej ponad górną framugą. Dzięki temu ponoć nie będziemy mieli problemów z uzyskaniem swoistej odrębności sypialni, przedpokoju i kuchni. (Wynika stąd, iż dzwonki powinny wisieć szczególnie w maleńkich mieszkankach, gdzie tożsamość poszczególnych pomieszczeń została mocno zredukowana...) Dzwonki mają też podobno pozytywny wpływ na leczenie wielu chorób – o ile trudno dowodzić tutaj, iż sama tylko ich obecność pomaga w zdrowieniu, o tyle na pewno ucieszą wszystkich, zdrowych i chorych, domowników swym pięknym dźwiękiem. Ich lecznicza moc polegałaby więc bezsprzecznie na kreowaniu muzyki, a ta przecież leczy!

Rodzina bliższa i dalsza

To dla dzwonków różne typy tybetańskich małych cymbałków, „dzwonkowe drzewo” znane jako dzwonki prętowe, albo dzwony rurowe. Te ostatnie tworzy rząd metalowych tub o średnicy 30- 38 mm i różnej długości. Stosowane przez Czajkowskiego, Mike’a Oldfielda, Berlioza i... orkiestrę Armii Indyjskiej.

Drzewo dzwonków to często używany instrument wśród kolorowych muzyków. Zbudowane z mnóstwa małych dzwonków – cylinderków lub litych elementów, z których każdy ma około 6 mm długości i średnicę zależną od tego, jakiej wysokości dźwięk ma generować. Na tym instrumencie gra się, przebierając palcami po całej długości dzwonka. Uzyskuje się przez to specyficzne kaskady brzmień.

Podobne drzewo dzwonków wymyślił w 1967 roku Mark Stevens, a jego przyjaciel nazwał je „Mark’s Three”. Charakteryzują się linearnym umieszczeniem mniejszych elementów, podczas gdy części większe lokalizuje się w skupiskach. Przy potrącaniu powstają nieharmoniczne feerie tonów. Inną odmianą dzwonkowych drzew jest kaskada dzwonkokształtnych elementów różniących się wielkością. Umieszcza się je pionowo wzdłuż centralnego słupa i wyzwala dźwięki o różnej wysokości.

Jednymi z najstarszych dzwonkopodobnych instrumentów są tybetańskie cymbałki. Używają ich buddyjscy mnisi, pomagając sobie w medytacjach, modlitwach. Stosowane w obrzędzie zwanym „głodny duch” naprowadzają błądzącą duszę na właściwą drogę i dzięki temu przestaje się, nieboraczka, tułać po bezkresach światów i wchodzi wprost do krainy wiecznej szczęśliwości.

Kiedy chcesz kupić dzwonki, koniecznie najpierw posłuchaj ich brzmienia. Odrzuć te, które według ciebie brzmią fałszywie lub niemile, a potem wybierz egzemplarz, którego dźwięk cię naprawdę zachwyci, ukoi i zrelaksuje. Dobierz też model przyjazny twym oczom, bo dzwonki nie tylko powinny ładnie dźwięczeć, ale i pięknie wyglądać. I potraktuj zakup dzwonka ze śmiertelną powagą (:-)), ponieważ od tego niewielkiego instrumentu będzie zależeć twój błogi spokój. Dobierz dzwonek na marę siebie i swoich oczekiwań i nie kieruj się cudzym gustem.